IDEAS home Printed from https://ideas.repec.org/
MyIDEAS: Log in (now much improved!) to save this article

Grawitacyjny model zróżnicowania rozwoju ekonomicznego województw

Listed author(s):
  • Katarzyna Mroczek
  • Tomasz Tokarski
  • Mariusz Trojak
Registered author(s):

    Celem artykułu jest wyjaśnienie wpływu tzw. efektu grawitacyjnego na przestrzenne zróżnicowanie rozwoju ekonomicznego polskich województw. Ów efekt grawitacyjny (nawiązując do prawa grawitacji Newtona) opiera się na założeniu, że regiony oddziałują na siebie gospodarczo, przy czym siła oddziaływania jest proporcjonalna do ich wielkości i odwrotnie proporcjonalna do kwadratu odległości między nimi. Najczęściej modele grawitacyjne były wykorzystywane do opisu zjawisk w handlu światowym, zaś ich zastosowanie do analizy wzrostu i zróżnicowania regionalnego było bardzo rzadkie. Zastosowany w opracowaniu model nawiązuje do neoklasycznego modelu wzrostu gospodarczego Solowa, modeli Mankiwa, Romera i Weila oraz Nonnemana i Vanhoudta. W opracowaniu zaprezentowano model wzrostu gospodarczego uwzględniający efekt grawitacji. Wykazano, że model ten posiada nietrywialny punkt stacjonarny oraz że jest on asymptotycznie stabilny, co oznacza, że jest punktem asymptotycznej długookresowej równowagi rozważanego modelu wzrostu gospodarczego. W dalszej części opracowania dokonano opisowej analizy zróżnicowania technicznego uzbrojenia pracy, wydajności pracy, jednostkowych i łącznych efektów grawitacyjnych w polskich województwach w latach 1999–2011. Ponadto dokonano oszacowania parametrów funkcji wydajności pracy na poziomie wojewódzkim. Efektem finalnym pracy było przeprowadzenie numerycznych symulacji możliwych scenariuszy zróżnicowania rozwoju ekonomicznego polskich regionów. W pierwszym scenariuszu założono, że stopy inwestycji w poszczególnych województwach były różne (średnie arytmetyczne z poprzednich okresów), w drugim zaś wariancie przyjęto, że w długim okresie stopy te będą sobie równe. Zarówno 1., jak i 2. wariant wskazują na to, że przestrzenne zróżnicowanie rozwoju ekonomicznego polskich województw może się istotnie pogłębiać, przy czym procesy dywergencyjne byłyby znacznie silniejsze przy utrzymaniu się dotychczasowej struktury stóp inwestycji. Co więcej, jeśli nie uwzględni się działania zewnętrznych efektów grawitacyjnych (związanych z oddziaływaniem na polskie województwa gospodarki niemieckiej) oraz portowego charakteru Trójmiasta, to okaże się, że województwami o niskim poziomie rozwoju ekonomicznego mogłyby zostać również pomorskie, zachodniopomorskie oraz lubuskie. Najsilniejsze efekty grawitacyjne w analizowanym przedziale czasu notowane były mniej więcej w czworokącie łączącym Warszawę z Poznaniem, Wrocławiem oraz aglomeracją śląsko-dąbrowską lub (być może) Krakowem. Województwami peryferyjnymi ze względu na siłę działania efektów grawitacyjnych okazały się zarówno województwa Polski wschodniej (poza województwem świętokrzyskim, które leży względnie blisko kilku dużych aglomeracji miejskich), jak i województwa pomorskie, zachodniopomorskie oraz lubuskie.

    If you experience problems downloading a file, check if you have the proper application to view it first. In case of further problems read the IDEAS help page. Note that these files are not on the IDEAS site. Please be patient as the files may be large.

    File URL: http://gospodarkanarodowa.sgh.waw.pl/p/gospodarka_narodowa_2014_03_01.pdf
    File Function: Full text
    Download Restriction: no

    Article provided by Warsaw School of Economics in its journal Gospodarka Narodowa.

    Volume (Year): (2014)
    Issue (Month): 3 ()
    Pages: 5-34

    as
    in new window

    Handle: RePEc:sgh:gosnar:y:2014:i:3:p:5-34
    Contact details of provider: Postal:
    Al. Niepodleglosci 162, 02-554 Warszawa

    Phone: + (48)(22) 49 12 51
    Fax: + (48)(22) 49 53 12
    Web page: http://gospodarkanarodowa.sgh.waw.pl/
    Email:


    More information through EDIRC

    References listed on IDEAS
    Please report citation or reference errors to , or , if you are the registered author of the cited work, log in to your RePEc Author Service profile, click on "citations" and make appropriate adjustments.:

    as
    in new window


    1. Romer, Paul M, 1986. "Increasing Returns and Long-run Growth," Journal of Political Economy, University of Chicago Press, vol. 94(5), pages 1002-1037, October.
    2. Puga, Diego & Venables, Anthony J., 1996. "The Spread of Industry: Spatial Agglomeration in Economic Development," Journal of the Japanese and International Economies, Elsevier, vol. 10(4), pages 440-464, December.
    3. Paul Krugman & Anthony J. Venables, 1995. "Globalization and the Inequality of Nations," The Quarterly Journal of Economics, Oxford University Press, vol. 110(4), pages 857-880.
    4. N. Gregory Mankiw & David Romer & David N. Weil, 1992. "A Contribution to the Empirics of Economic Growth," The Quarterly Journal of Economics, Oxford University Press, vol. 107(2), pages 407-437.
    5. Romer, Paul M, 1990. "Endogenous Technological Change," Journal of Political Economy, University of Chicago Press, vol. 98(5), pages 71-102, October.
    6. Venables, Anthony J, 1996. "Equilibrium Locations of Vertically Linked Industries," International Economic Review, Department of Economics, University of Pennsylvania and Osaka University Institute of Social and Economic Research Association, vol. 37(2), pages 341-359, May.
    7. repec:hhs:iuiwop:430 is not listed on IDEAS
    8. Lucas, Robert Jr., 1988. "On the mechanics of economic development," Journal of Monetary Economics, Elsevier, vol. 22(1), pages 3-42, July.
    Full references (including those not matched with items on IDEAS)

    This item is not listed on Wikipedia, on a reading list or among the top items on IDEAS.

    When requesting a correction, please mention this item's handle: RePEc:sgh:gosnar:y:2014:i:3:p:5-34. See general information about how to correct material in RePEc.

    For technical questions regarding this item, or to correct its authors, title, abstract, bibliographic or download information, contact: (Dariusz Nojszewski)

    If you have authored this item and are not yet registered with RePEc, we encourage you to do it here. This allows to link your profile to this item. It also allows you to accept potential citations to this item that we are uncertain about.

    If references are entirely missing, you can add them using this form.

    If the full references list an item that is present in RePEc, but the system did not link to it, you can help with this form.

    If you know of missing items citing this one, you can help us creating those links by adding the relevant references in the same way as above, for each refering item. If you are a registered author of this item, you may also want to check the "citations" tab in your profile, as there may be some citations waiting for confirmation.

    Please note that corrections may take a couple of weeks to filter through the various RePEc services.

    This information is provided to you by IDEAS at the Research Division of the Federal Reserve Bank of St. Louis using RePEc data.