IDEAS home Printed from https://ideas.repec.org/a/sgh/gosnar/y2014i3p5-34.html
   My bibliography  Save this article

Grawitacyjny model zróżnicowania rozwoju ekonomicznego województw

Author

Listed:
  • Katarzyna Mroczek
  • Tomasz Tokarski
  • Mariusz Trojak

Abstract

Celem artykułu jest wyjaśnienie wpływu tzw. efektu grawitacyjnego na przestrzenne zróżnicowanie rozwoju ekonomicznego polskich województw. Ów efekt grawitacyjny (nawiązując do prawa grawitacji Newtona) opiera się na założeniu, że regiony oddziałują na siebie gospodarczo, przy czym siła oddziaływania jest proporcjonalna do ich wielkości i odwrotnie proporcjonalna do kwadratu odległości między nimi. Najczęściej modele grawitacyjne były wykorzystywane do opisu zjawisk w handlu światowym, zaś ich zastosowanie do analizy wzrostu i zróżnicowania regionalnego było bardzo rzadkie. Zastosowany w opracowaniu model nawiązuje do neoklasycznego modelu wzrostu gospodarczego Solowa, modeli Mankiwa, Romera i Weila oraz Nonnemana i Vanhoudta. W opracowaniu zaprezentowano model wzrostu gospodarczego uwzględniający efekt grawitacji. Wykazano, że model ten posiada nietrywialny punkt stacjonarny oraz że jest on asymptotycznie stabilny, co oznacza, że jest punktem asymptotycznej długookresowej równowagi rozważanego modelu wzrostu gospodarczego. W dalszej części opracowania dokonano opisowej analizy zróżnicowania technicznego uzbrojenia pracy, wydajności pracy, jednostkowych i łącznych efektów grawitacyjnych w polskich województwach w latach 1999–2011. Ponadto dokonano oszacowania parametrów funkcji wydajności pracy na poziomie wojewódzkim. Efektem finalnym pracy było przeprowadzenie numerycznych symulacji możliwych scenariuszy zróżnicowania rozwoju ekonomicznego polskich regionów. W pierwszym scenariuszu założono, że stopy inwestycji w poszczególnych województwach były różne (średnie arytmetyczne z poprzednich okresów), w drugim zaś wariancie przyjęto, że w długim okresie stopy te będą sobie równe. Zarówno 1., jak i 2. wariant wskazują na to, że przestrzenne zróżnicowanie rozwoju ekonomicznego polskich województw może się istotnie pogłębiać, przy czym procesy dywergencyjne byłyby znacznie silniejsze przy utrzymaniu się dotychczasowej struktury stóp inwestycji. Co więcej, jeśli nie uwzględni się działania zewnętrznych efektów grawitacyjnych (związanych z oddziaływaniem na polskie województwa gospodarki niemieckiej) oraz portowego charakteru Trójmiasta, to okaże się, że województwami o niskim poziomie rozwoju ekonomicznego mogłyby zostać również pomorskie, zachodniopomorskie oraz lubuskie. Najsilniejsze efekty grawitacyjne w analizowanym przedziale czasu notowane były mniej więcej w czworokącie łączącym Warszawę z Poznaniem, Wrocławiem oraz aglomeracją śląsko-dąbrowską lub (być może) Krakowem. Województwami peryferyjnymi ze względu na siłę działania efektów grawitacyjnych okazały się zarówno województwa Polski wschodniej (poza województwem świętokrzyskim, które leży względnie blisko kilku dużych aglomeracji miejskich), jak i województwa pomorskie, zachodniopomorskie oraz lubuskie.

Suggested Citation

  • Katarzyna Mroczek & Tomasz Tokarski & Mariusz Trojak, 2014. "Grawitacyjny model zróżnicowania rozwoju ekonomicznego województw," Gospodarka Narodowa, Warsaw School of Economics, issue 3, pages 5-34.
  • Handle: RePEc:sgh:gosnar:y:2014:i:3:p:5-34
    as

    Download full text from publisher

    File URL: http://gospodarkanarodowa.sgh.waw.pl/p/gospodarka_narodowa_2014_03_01.pdf
    File Function: Full text
    Download Restriction: no

    References listed on IDEAS

    as
    1. Romer, Paul M, 1986. "Increasing Returns and Long-run Growth," Journal of Political Economy, University of Chicago Press, vol. 94(5), pages 1002-1037, October.
    2. Puga, Diego & Venables, Anthony J., 1996. "The Spread of Industry: Spatial Agglomeration in Economic Development," Journal of the Japanese and International Economies, Elsevier, vol. 10(4), pages 440-464, December.
    3. Paul Krugman & Anthony J. Venables, 1995. "Globalization and the Inequality of Nations," The Quarterly Journal of Economics, Oxford University Press, vol. 110(4), pages 857-880.
    4. N. Gregory Mankiw & David Romer & David N. Weil, 1992. "A Contribution to the Empirics of Economic Growth," The Quarterly Journal of Economics, Oxford University Press, vol. 107(2), pages 407-437.
    5. Venables, Anthony J, 1996. "Equilibrium Locations of Vertically Linked Industries," International Economic Review, Department of Economics, University of Pennsylvania and Osaka University Institute of Social and Economic Research Association, vol. 37(2), pages 341-359, May.
    6. repec:hhs:iuiwop:430 is not listed on IDEAS
    7. Lucas, Robert Jr., 1988. "On the mechanics of economic development," Journal of Monetary Economics, Elsevier, vol. 22(1), pages 3-42, July.
    Full references (including those not matched with items on IDEAS)

    Citations

    Citations are extracted by the CitEc Project, subscribe to its RSS feed for this item.
    as


    Cited by:

    1. Katarzyna Mroczek & Andrzej Nowosad & Tomasz Tokarski, 2015. "Oddziaływanie efektu grawitacyjnego na zróżnicowanie wydajności pracy w krajach bałkańskich," Gospodarka Narodowa, Warsaw School of Economics, issue 2, pages 15-53.
    2. Katarzyna Filipowicz & Tomasz Tokarski & Mariusz Trojak, 2015. "Złote reguły akumulacji kapitału w grawitacyjnym modelu wzrostu gospodarczego," Gospodarka Narodowa, Warsaw School of Economics, issue 3, pages 27-47.
    3. repec:sgh:gosnar:y:2017:i:2:p:101-130 is not listed on IDEAS

    More about this item

    Keywords

    wzrost gospodarczy; efekt grawitacyjny; regionalne zróżnicowanie;

    JEL classification:

    • R11 - Urban, Rural, Regional, Real Estate, and Transportation Economics - - General Regional Economics - - - Regional Economic Activity: Growth, Development, Environmental Issues, and Changes
    • E23 - Macroeconomics and Monetary Economics - - Consumption, Saving, Production, Employment, and Investment - - - Production
    • O47 - Economic Development, Innovation, Technological Change, and Growth - - Economic Growth and Aggregate Productivity - - - Empirical Studies of Economic Growth; Aggregate Productivity; Cross-Country Output Convergence

    Statistics

    Access and download statistics

    Corrections

    All material on this site has been provided by the respective publishers and authors. You can help correct errors and omissions. When requesting a correction, please mention this item's handle: RePEc:sgh:gosnar:y:2014:i:3:p:5-34. See general information about how to correct material in RePEc.

    For technical questions regarding this item, or to correct its authors, title, abstract, bibliographic or download information, contact: (Dariusz Nojszewski). General contact details of provider: http://edirc.repec.org/data/sgwawpl.html .

    If you have authored this item and are not yet registered with RePEc, we encourage you to do it here. This allows to link your profile to this item. It also allows you to accept potential citations to this item that we are uncertain about.

    If CitEc recognized a reference but did not link an item in RePEc to it, you can help with this form .

    If you know of missing items citing this one, you can help us creating those links by adding the relevant references in the same way as above, for each refering item. If you are a registered author of this item, you may also want to check the "citations" tab in your RePEc Author Service profile, as there may be some citations waiting for confirmation.

    Please note that corrections may take a couple of weeks to filter through the various RePEc services.

    IDEAS is a RePEc service hosted by the Research Division of the Federal Reserve Bank of St. Louis . RePEc uses bibliographic data supplied by the respective publishers.