SMMM’lerin Muhasebe Temel Kavramları ve Bu Kavramların Mali Tablolara Etkilerine Yönelik Görüşleri Üzerine Nitel Bir Araştırma

Bu araştırmada, SMMM’lerin muhasebe temel kavramları ve bu kavramların mali tabloları etkileme düzeylerine yönelik yönelik görüş ve düşünceleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma, Van SMMM Odası’na kayıtlı ve mesleğini bağımsız olarak yürüten meslek elemanları üzerinde nitel araştırma yöntemlerinden biri olan “mülakat tekniği” ile gerçekleştirilmiştir. 2022 yılı Mart ayında toplam 10 SMMM ile yapılan görüşmeler ses kayıt cihazına kaydedilmiş; bu kayıtlar Word dosyasına aktarılmış ve elde edilen veriler Maxqda 2022 Analytics Pro yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, meslek mensuplarının çoğunun temel kavramlara uygun olarak muhasebe uygulamalarını gerçekleştirmeye gayret ettikleri; mali tabloların düzenlenmesi sırasında kısmen de olsa temel kavramların dışına çıktıkları; muhasebe temel kavramlarının hemen bütün meslek mensuplarınca rehber olarak görüldüğü bulgularına ulaşılmıştır. Ayrıca meslek mensuplarınca, çoğunlukla dönemsellik ve tarafsızlık ve belgelendirme kavramlarına vurgu yapılmıştır. Bununla birlikte vergi denetiminde daha çok tarafsızlık ve belgelendirme kavramıyla ilgili sorunlar yaşandığı ifade edilmiştir. Temel kavramlara uygun hareket etmenin zaman zaman mükellefle soruna yol açtığı; bu kavramlara uygun hareket etmede mevzuat bilgisinin önemli olduğu ve mesleğinde yeni olanların eski olanlara nazaran daha güncel ve yeni bilgilere açık oldukları ancak tecrübenin de temel kavramlara uyumda önemli olduğu bulgularına da ulaşılmıştır.