G‘Aznachilikda Pul Oqimlari Ustidan Kompleks Monitoringni Takomillashtirish: Shartnomalar Va To‘Lovlar Nazoratini Raqamlashtirish

Mazkur tadqiqot o‘lchanayotgan nazorat standartlarini belgilaydi hamda moliyaviyoperatsiyalarning ro‘yxatdan o‘tkazilishi va tekshirilishiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillarni tahlil qiladi. G‘aznachilikbo‘linmalarida shartnomalarni ro‘yxatdan o‘tkazish va to‘lovlarni nazorat qilishning samarali monitoringiraqamli integratsiya hamda institutsional omillar ta’siriga sezilarli darajada bog‘liq. Ushbu tadqiqotningmaqsadi O‘zbekiston g‘aznachilik tizimida kompleks g‘aznachilik monitoringi darajasi va uning beshtayo‘nalishini, ya’ni shartnomalarga muvofiqlik, to‘lovlarni tekshirish, elektron hisobvaraq-fakturalarni ro‘yxatdano‘tkazish, huquqiy javobgarlik va xavflarni nazorat qilishni aniqlashdan iborat. Tadqiqotning asosiy vazifasig‘aznachilik xodimlarining davlat moliyasi mutaxassislari sifatidagi xizmat faoliyati davomida nazorat vazifalariva raqamli monitoring amaliyotlari haqidagi qarashlarini o‘rganishdan iborat bo‘ldi. Tadqiqotda to‘rtta takroriybosqichni, ya’ni muammoni aniqlash, mezonlarni ishlab chiqish, AHP asosida ustuvorliklarni belgilash va SEMyordamida validatsiya qilishni o‘z ichiga olgan aralash usullar dizaynidan foydalanildi. Tanlangan g‘aznachilikbo‘linmalaridan tadqiqotda ishtirok etgan g‘aznachilik mutaxassislari maqsadli ravishda tanlab olindi va raqamlitransformatsiyadan oldin hamda keyin olgan institutsional ko‘maklari, shuningdek, pul oqimlarini monitoringqilish jarayonida qo‘llagan strategiyalari haqidagi fikrlarini aniqlash maqsadida so‘rovdan o‘tkazildi. Natijalarushbu tadqiqotda qabul qilingan raqamli monitoring modeli tinglovchi-xodimlarning tahliliy jarayonda faol ishtiroketishiga yetarli darajada imkon yaratgani va ularda muvofiqlik bo‘yicha xabardorlikni oshirganini ko‘rsatadi.Natijada ishlab chiqilgan SEM–AHP modeli ma’lumotlarga yaxshiroq mos kelib, SEM–AHP asosining tarkibiyvalidligini tasdiqlovchi dalillarni taqdim etdi. Tadqiqot natijalari va ularning g‘aznachilik bo‘linmalaridagi monitoringamaliyotlarini takomillashtirishdagi ahamiyati muhokama qilindi. Ushbu tadqiqot g‘aznachilik xodimlariningmonitoring kompetensiyasi va kasbiy rivojlanishini takomillashtirish bo‘yicha bir qator amaliy-institutsionaltavsiyalarni taqdim etadi. Mazkur tavsiyalar bo‘lajak g‘aznachilik mutaxassislarining nazorat faoliyati sifatinioshirishga qaratilgan.