IDEAS home Printed from https://ideas.repec.org/a/teu/ged000/v4y2026i5id10608.html

Oʻzbekistonda Maishiy Qattiq Chiqindilar Tizimining Hayotiy Sikl Baholashi

Author

Listed:
  • Firas Halawani
  • Feruza Insavalieva

Abstract

Hayotiy sikl baholashi maishiy qattiq chiqindilarni boshqarish tizimlarida muhim ahamiyatga ega, chunkiu urbanizatsiya jarayonida turli ijtimoiy-iqtisodiy va isteʼmol xususiyatlariga ega jamoalar tomonidan yuzaga keladigansamarasiz chiqindi utilizatsiyasi oqibatidagi ekologik muammolar hamda infratuzilmaga tushadigan bosimlarni hal etishgayordam beradi. Turli hududlarda maishiy qattiq chiqindilarning hosil boʻlishi va qayta ishlash amaliyotlari farq qilishi mumkin.Ushbu tadqiqot maishiy qattiq chiqindilarni boshqarish tizimi doirasining umumiy ekologik barqarorlik koʻrsatkichlarigataʼsirini oʻrgandi. Aniqroq aytganda, tadqiqot siyosiy aralashuvdan oldin va keyin shahar va qishloq guruhlari oʻrtasidachiqindilarni boshqarish samaradorligida sezilarli farqlar mavjud yoki mavjud emasligini aniqlashga qaratildi. Mazkurtadqiqot shahar hududlarida maishiy qattiq chiqindilarni boshqarish tizimlari natijalariga hayotiy sikl baholashiningsamaradorligini oʻrgandi. Asosiy maqsad Oʻzbekistondagi chiqindilarni boshqarish amaliyotlarining ekologik barqarorliknatijalari haqida chuqurroq tushunchaga ega boʻlish edi. Ushbu tadqiqot mahalliy oʻrta maktab oʻquvchilarining ekologikbarqarorlik boʻyicha taʼlimga munosabatlarini tahlil qilish orqali maishiy qattiq chiqindilar tizimining muammolarini oʻrgandi.Maishiy chiqindilarni boshqarish sohasi ekologik barqarorlik kursiga hayotiy sikl baholashi integratsiya qilingani sabablitanlab olindi. Manfaatdor tomonlarning qarashlariga asoslanib, munitsipalitetlar uchun barqaror chiqindilarni boshqarishstrategiyalarini ishlab chiqish maqsadida miqdoriy va sifat tadqiqotlari oʻtkazildi. Natijalar, shuningdek, chiqindilarniboshqarish tizimlarida hayotiy sikl baholashidan foydalanish ekologik barqarorlik boʻyicha bilimlarning oshishiga, tahliliykoʻnikmalarning rivojlanishiga hamda mahalliy hamjamiyatlarda barqarorlik madaniyatining shakllanishiga olib kelganinikoʻrsatdi. Oʻzbekistondagi mahalliy hokimiyat organlari ushbu barqarorlik strategiyalaridan mahalliy oʻquvchilar orasidaekologik xabardorlikni rivojlantirishda foydalanishlari mumkin. Ushbu modelni boshqa rivojlanayotgan hududlarda ekologikkompetensiyalarni rivojlantirishga ham kengaytirish mumkin, bu esa tez urbanizatsiyalashayotgan va sanoatlashayotganjamiyatda muhim ahamiyatga ega. Maishiy qattiq chiqindilar tizimi uchun ishlab chiqilgan model talabalarga ekologikmuammolarni hal qilish va kelajakda barqaror qarorlar qabul qilish jarayonida eng samarali taʼlim tajribasini taqdim etishnimaqsad qiladi.

Suggested Citation

  • Firas Halawani & Feruza Insavalieva, 2026. "Oʻzbekistonda Maishiy Qattiq Chiqindilar Tizimining Hayotiy Sikl Baholashi," GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics, vol. 4(5), May.
    • Handle: RePEc:teu:ged000:v:4:y:2026:i:5:id:10608
    DOI: 10.5281/zenodo.20344249
    as

    Download full text from publisher

    File URL: https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/view/10608
    File Function: Abstract page
    Download Restriction: no
    File URL: https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED/article/download/10608/8761
    File Function: Full text
    Download Restriction: no
    File URL: https://libkey.io/10.5281/zenodo.20344249?utm_source=ideas
    LibKey link: if access is restricted and if your library uses this service, LibKey will redirect you to where you can use your library subscription to access this item
    ---><---

    More about this item

    Keywords

    ;
    ;
    ;
    ;
    ;
    ;
    ;

    Statistics

    Access and download statistics

    Corrections

    All material on this site has been provided by the respective publishers and authors. You can help correct errors and omissions. When requesting a correction, please mention this item's handle: RePEc:teu:ged000:v:4:y:2026:i:5:id:10608. See general information about how to correct material in RePEc.

    If you have authored this item and are not yet registered with RePEc, we encourage you to do it here. This allows to link your profile to this item. It also allows you to accept potential citations to this item that we are uncertain about.

    We have no bibliographic references for this item. You can help adding them by using this form .

    If you know of missing items citing this one, you can help us creating those links by adding the relevant references in the same way as above, for each refering item. If you are a registered author of this item, you may also want to check the "citations" tab in your RePEc Author Service profile, as there may be some citations waiting for confirmation.

    For technical questions regarding this item, or to correct its authors, title, abstract, bibliographic or download information, contact: Xayrulla (email available below). General contact details of provider: https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED .

    Please note that corrections may take a couple of weeks to filter through the various RePEc services.

    IDEAS is a RePEc service. RePEc uses bibliographic data supplied by the respective publishers.