Author
Abstract
Ushbu ilmiy maqolada rivojlanayotgan davlatlarda kredit portfeli riskini boshqarishdaraqamli bank xizmatlarining roli atroflicha tahlil qilingan. Tadqiqotda rivojlanayotgan mamlakatlarning raqamlimoliya infratuzilmasi rivojlangan mamlakatlarning an’anaviy bank tizimidagi bosqichlarni aylanib o‘tib,“super-app” (hamma xizmatlar bitta ilovada), mobil hamyonlar, ochiq banking (open banking) platformalariva sun’iy intellektga asoslangan kredit baholash modellariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri sakrash orqali (leapfrogging)rivojlanayotgani isbotlangan. Maqolada Xitoyning WeChat Pay va Alipay tizimlari, Janubi-Sharqiy OsiyodagiGrab va Gojek super-ilovalari, MDH mintaqasidagi Kaspi va Tinkoff bank-ekotizimlari kabi yetakchi misollarbatafsil o‘rganilgan. Raqamli kreditlashning afzalliklari — operatsion xarajatlarni qisqartirish, “credit invisible”mijozlarga muqobil ma’lumotlar asosida kredit berish, e-KYC va biometrik identifikatsiya, real vaqt rejimidatranzaksiya monitoringi — bilan bir qatorda, uning yangi riskli oqibatlari ham tahlil qilingan: qarz spirali (debtspiral), model drift, “qora quti” algoritmlari (black-box), AIga asoslangan firibgarlik, kiberhujumlar va ma’lumotlarmaxfiyligi risklari. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, raqamli kanallar orqali kredit riski namoyon bo‘lish vaqti oylardankunlargacha qisqaradi, bu esa regulyator va banklardan SupTech va RegTech texnologiyalariga asoslangandeyarli real vaqtda monitoring tizimlarini joriy etishni talab qiladi. Maqolada O‘zbekiston uchun raqamli kreditorlaruchun kredit byurosiga majburiy hisobot, qarz yukini ko‘rsatuvchi yagona indikatorlar, antifraud registrlari vaRegulatory Sandbox mexanizmlarini joriy etish bo‘yicha aniq amaliy tavsiyalar berilgan
Suggested Citation
Nodirjon Ismatov, 2025.
"Rivojlanayotgan Davlatlarda Kredit Portfeli Riskini Boshqarishda Raqamli Bank Xizmatlarining Roli,"
GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT, "Ma'rifat-Print-Media" LLC, Tashkent State University of Economics, vol. 3(11), November.
Handle:
RePEc:teu:ged000:v:3:y:2025:i:11:id:11353
Download full text from publisher
Corrections
All material on this site has been provided by the respective publishers and authors. You can help correct errors and omissions. When requesting a correction, please mention this item's handle: RePEc:teu:ged000:v:3:y:2025:i:11:id:11353. See general information about how to correct material in RePEc.
If you have authored this item and are not yet registered with RePEc, we encourage you to do it here. This allows to link your profile to this item. It also allows you to accept potential citations to this item that we are uncertain about.
We have no bibliographic references for this item. You can help adding them by using this form .
If you know of missing items citing this one, you can help us creating those links by adding the relevant references in the same way as above, for each refering item. If you are a registered author of this item, you may also want to check the "citations" tab in your RePEc Author Service profile, as there may be some citations waiting for confirmation.
For technical questions regarding this item, or to correct its authors, title, abstract, bibliographic or download information, contact: Xayrulla (email available below). General contact details of provider: https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz/journal/index.php/GED .
Please note that corrections may take a couple of weeks to filter through
the various RePEc services.